Psikolojide Dilek Gerçekleşmesi Kavramı ve Rüyadaki İşleyişi

Tuzlu bir akşam yemeği sonrası kana kana su içtiğimiz bir rüya görebiliriz.

Yeni erler, kendilerini aile evinde buldukları çok sayıda rüya görmektedir.

Bisiklet ve oyuncaklar küçük çocukların rüyalarını en çok meşgul eden objeler.

Maddi zorluklar yaşayanların rüyasında altın, cüzdan, para ve benzeri kıymetli nesnelere sıkça rastlanıyor.

 

Bunlar, arzu gerçekleşmesi kavramı için en yaygın atıfta bulunulan örnekler. Eskiler bu gerçeğe ‘’ Aç tavuk kendini buğday ambarında sanır.’’ sözü ile parmak basmışlar.

 

Fakat rüyalarımız demek istediğini her zaman bu denli açık seçik belli ettirmeyebiliyor. Freud’a göre birçok rüyada arzularımız sansüre uğrayıp anlamını gizleyebiliyor. Bu durumu şöyle örneklendiriyor Freud:

 

‘’ Bir arkadaşımın eşi, rüyasında adet olduğunu görmüş. Aslında, adetten kesilmişti çünkü gebeydi. Rüyasında adet olduğunu görmüş olmakla hamileliğin yükünü kaldırmaya psikolojik olarak hazır ve istekli olmadığını kanıtlamış oluyor. Rüyasında adet olduğunu görmüş olması gebeliğin söz konusu olmadığı özgür ve rahat yaşam şekline duyduğu arzudan ileri gelmekteydi.’’

 

Gerçek hayatta karşılayamamış olduğumuz ihtiyaçlar ve doyurulmamış güdülerimiz rüya veya gündüz düşlerinde doyuma ulaşıyor. Freud buna arzu gerçekleşmesi (Wunscherfüllung) adını veriyor. Ona göre, rüyalar, olmasını hayal ettiğimiz şeyleri farklı kılıklara bürünerek önümüze getiriyor.

 

 

Oldukça popüler rüya aramalarından da arzu gerçekleşmesi anlamına göz kırpan örnekler bulmak mümkün. Söz gelimi, çocuklarının ilgisizliğinden yakınan bir anne rüyasında, yatalak hasta olduğunu görür. Rüyasında hastalanmış olmakla – gerçekte çocuklarından karşılayamadığı ilgiyi üzerinde toplama arayışına girmiş, sevilme ve ilgi görme arzusu rüyasında gerçekleşmiştir.

 

Ders başarısı düşük bir öğrenci tüm doğru yanıtların kendisine önceden verilmiş olduğu bir sınava girip, başarılı olmuştur. Bu rüya aracılığıyla gerçek hayatta hissettiği değersizliği veya yaşadığı başarısızlığı bir nevi geçiştirmiştir. Kabul ve saygınlık arzuları başarılı geçen rüya yoluyla sağlanmıştır.

 

Oldukça stresli bir tempoyla çalışmak zorunda kalan birisi rüyasında çok kere cep telefonunu kaybettiğini gördüğünü aktarmıştır. Öyle ki, cep telefonu kaybolunca işi gereği yürütmek zorunda olduğu telefon trafiği durmuş olacak, ağır mesuliyetlerin yükünden kurtulmuş olacaktır. Rüya esnasında değerli bir eşyasını kaybetmiş olmaktan dolayı üzüntü ve endişe hissetiyse de bu düşü yoluyla özgürce yaşama arzusunu tatmin etmiş, bu yönde belirti vermiştir.

Kurduğumuz hayallerde de aynı mekanizmanın devreye girdiğini belirtiyor Freud. Maddi beklentilerimizi bir loto talihlisi olarak, beğenilme arzumuzu popüler bir sanatçı / oyuncu olarak, saygınlık ve kabul görme arzularımızı bir devlet yöneticisi olarak hayallerimizde tatmin etme arayışına girebiliyoruz.